قطران سیگار چیست؟
پیش از آن که بخواهید بدانید سیگار چه خطراتی برای سلامت شما دارد، بهتر است بدانید قطران چیست و چرا تا به این حد برای سلامتی مضر شناخته میشود. قطران در اثر سوختن توتون به وجود میآید و به عنوان موادی سمی و مضر شناخته شده است. این ماده، همراه با دود، وارد ریهها و بدن میشود. برخلاف تصور عموم، بسیاری از بیماریهای خطرناک و جدی در اثر استعمال دخانیات ناشی از نیکوتین نیست، بلکه از قطران است. در اینجا است که فرق نیکوتین با قطران مشخص میشود.
انواع سیگار های الکترونیک از جمله دستگاه های آیکاس را با تضمین قیمت و کیفیت به صورت آنلاین از کافه پک تهیه کنید.
قطران سیگار دقیقاً چطور به وجود میآید؟
قطران، ذرات معلق و مواد شیمیایی سنگینی است که پس از سوختن توتون به صورت مادهای چسبناک و قهوهایرنگ باقی میمانند. وقتی دمای نوک سیگار روشن به ۷۰۰ تا ۹۰۰ درجه سانتیگراد میرسد، ترکیبات عالی موجود در توتون در اثر افزایش دما تجزیه و به گاز تبدیل میشوند. بنابراین، وقتی شما سیگار میکشید این ماده در قالب دود، وارد ریههایتان میشود و پس از سرد شدن در بافتهای بدن رسوب میکند.
قطران سیگار شامل چه موادی است؟
قطران، ترکیب بیش از ۴۰ هزار ماده شیمیایی است که حداقل ۶۰ مورد از آنها به طور حتم، سرطانزا (Carcinogenic) تشخیص داده شدهاند. برخی از مهمترین اجزای آن عبارتند از:
- هیدروکربنهای آروماتیک چند حلقهای (PAHs): عامل اصلی جهشهای ژنتیکی و سرطانهای مختلف است.
- بنزن: ماده موجود در بنزن با بیماری سرطان خون (لوسمی) ارتباط دارد.
- آرسنیک: سم مشهوری است که در آفتکشها از آن استفاده میشود.
- فلزات سنگین: حاوی کادمیوم و سرب است.
چرا قطران عامل اصلی آسیب سیگار شناخته میشود؟
اغلب افراد به اشتباه تصور میکنند که نیکوتین، عامل اصلی سرطان است اما این ماده، عمدتاً سیستم عصبی شما را درگیر میکند و باعث وابستگیتان به دخانیات میشود. در واقع، این قطران است که به شکل یک ماده چسبناک و سمی، مجاری تنفسی را درگیر میکند و سبب بروز بیماریهای جدی میشود.
اثر تجمع قطران در بدن در بلندمدت
تجمع قطران برای مدت طولانی میتواند برای بدن بسیار مخرب باشد. این مواد به تدریج با تجمع در بافتهای بدن و ریه، منجر به آسیبهای ریوی و سرفههای مزمن میشوند. همچنین خطر ابتلا به بیماریهای سخت مانند سرطان را افزایش میدهد و مشکلات عروقی و بیماریهای قلبی را افزایش میدهد. از آنجایی که بدن نمیتواند یکباره قطران را دفع کند، اثرات آن آرامآرام در بلندمدت معلوم میشوند.
تأثیر قطران سیگار روی ریهها چیست؟
ریههای انسان دارای مژکها بسیار ریزی به نام سیریا هستند که وظیفهی پاکسازی آن را برعهده دارند. اما قطران سیگار چه تاثیری روی آنها دارد:
- با فلج کردن مژکها آنها را از کار میاندازند.
- موجب تجمع خلط و عفونت در ریهها میشوند.
- ساختار DNA سلولهای ریه را تغییر میدهد و منجر به تومورهای سرطانی میشود.
- باعث تخریب کیسههای هوایی و در نهایت بیماری آمفیزم و COPD میگردد.
قطران سیگار چه اثری روی قلب و بدن دارد؟
قطران سیگار، تنها در ریههای شما نمیماند، بلکه راه خود را به سمت قلب پیدا میکند و میتواند برایتان مشکلساز شود. مواد سمی قطران وارد جریان خون میشود و عوارض زیر را ایجاد میکند:
- تصلب شرایین (سفت شدن رگها): افزایش احتمال خطر سکته قلبی
- تخریب دندانها و پوست: پیری زودرس پوست و زرد شدن دندانها
- کاهش اکسیژن خون: ترکیب با گلبولهای قرمز خون و کاهش توان بدنی
آیا همه سیگارها قطران یکسانی دارند؟
اگر تا کنون گمان میکردید که قطران سیگارها همگی به یک اندازه هستند، بهتر است بدانید که این تنها یک تصور اشتباه است. میزان قطران سیگار با توجه به فیلتر و کاغذ آن متفاوت است. البته سازمانهای بهداشتی همچنان عقیده دارند که هیچ دوز ایمنی برای قطران تعریف نشده است. در نتیجه میتوان گفت این ماده، یک تهدید و آسیب جدی برای مصرفکنندگان آن به شمار میرود.
سیگارهای لایت چه تفاوتی در قطران دارند؟
سیگارهای لایت یا کمقطران، بیشتر یک ترفند تجاری برای فروش سیگار هستند تا اینکه بخواهند سلامت را تضمین کنند. این سیگارها، منافذ ریزی روی فیلتر خود دارند که دود را با هوا رقیق میکنند. تحقیقات نشان دادهاند که افراد هنگام استعمال سیگار لایت برای جبران کمبود نیکوتین، مجبور میشوند پکهای عمیقتر به سیگار بزنند یا بیشتر سیگار بکشند. گاهی نیز با پوشاندهشدن فیلتر به وسیلهی انگشتان، قطران سیگارهای لایت عملاً تفاوتی با سیگارهای معمولی ندارند.
آیا قطران فقط در سیگار سنتی وجود دارد؟
به طور کلی در هر موردی که فرآیند احتراق و سوزاندن انجام شود، قطران نیز وجود دارد. به عنوان مثال، پیپ و سیگار برگ، مقادیر بسیار بالایی از قطران را تولید میکنند که میتوانند برای سلامتی تهدیدی جدی محسوب شوند. البته این موضوع در محصولات جدید مانند الکترواسموکها مانند آیکاس و آیرود متفاوتتر است و آنها را به گزینهای ایمنتر نسبت به سیگارهای سنتی تبدیل میکند.
قطران در سیگار الکترونیک
دستگاههایی مانند آیکاس با قابلیت (Heat-not-Burn) به جای سوزاندن توتون، آن را تا دمای ۳۵۰ درجه گرم میکنند. این کار باعث میشود احتراقی صورت نگیرد، در نتیجه، سطح قطران و مواد سمی به میزان ۹۰٪ تا ۹۵٪ درصد کاهش مییابد. با این حال آیکاس نیز حاوی نیکوتین و برخی از آلایندههای شیمیایی است که نمیتواند به طور کامل سلامت شما را تضمین کند اما نسبت به سیگارها سنتی، انتخاب بسیار ایمنتری است.
آیا امکان مصرف نیکوتین بدون قطران وجود دارد؟
روشهایی مانند استفاده از ویپ، آدامسهای حاوی نیکوتین و برچسبهای پوستی، نیکوتین را بدون سوختن توتون وارد بدن میکنند. در سیگار الکترونیک یا ویپ به جای دود حاصل از سوختن، شما بخار حاصل از تبخیر مایع (E-liquid) فاقد قطران را استنشاق میکنید. این قابلیت، ضررهای حاصل از قطران سیگار را از بین میبرد و ایمنی بیشتری ایجاد میکند.
مطالعه بیشتر: تفاوت نیکوتین و قطران
باورهای اشتباه درباره قطران سیگار
یکی از باورهای اشتباه درباره قطران سیگار آن است که افراد گمان میکنند این ماده فقط ریهها را سیاه میکند، در حالی که قطران به تمام بدن آسیب میزند. تصور اشتباه دیگر آن است که بعضی از افراد گمان میکنند سیگارهای لایت بیخطر هستند و کمترین قطران سیگار را دارند. برخی نیز میگویند که بدن به راحتی قطران سیگار را دفع میکند اما این ماده به مرور در بدن انباشته میشود و طی سالهای بعد اثرات منفی خود را نشان میدهد.
با مطالعهی این مقاله دانستید که قطران چیست و چه اثراتی بر بدن دارد. این ماده چسبناک و سمی، نه تنها به ریههای شما آسیبهای جدی میزند بلکه با تضعیف سیستم ایمنی بدن، راه را برای انواع بیماریها باز میکند. بهترین راه برای جلوگیری از این آسیب ها، حذف کامل احتراق و سوختن توتون است. در صورتی که انجام یکباره آن برای شما مشکل است میتوانید به سراغ جایگزینهای بدون احتراق یا سایر روشهای درمانی نیکوتین بروید.
مادهای سمی و چسبناک که در اثر سوختن توتون وارد ریهها میشود.
از تنفس دود سیگار، قلیان یا هوای آلوده به دود دخانیات وارد ریه میشود.
چون با تجمع در بدن، منجر به سرطان، بیماریهای ریوی و قلبی میشود.