تفاوت نیکوتین و قطران؛ بررسی نقش آن ها در انواع سیگار

وقتی صحبت از سیگار به میان می‌آید برخی از افراد، نیکوتین و قطران را یکی می‌دانند، در حالی که این دو ماده، بسیار باهم متفاوت‌اند. شناخت تفاوت نیکوتین و قطران به ما کمک می‌کند تا متوجه شویم چرا سیگار اعتیادآور است و استعمال آن برای سلامتی ضرر دارد. این دو ماده در بدن تاثیر متفاوتی می‌گذارند؛ بدین صورت که یکی سیستم عصبی را تحریک می‌کند و دیگری به بافت‌های ریه آسیب می‌زند. سیگارهای سنتی، ترکیبی از این دو ماده هستند در حالی که در سیگارهای الکترونیکی با حذف قطران، عملاً میزان صدمه به بدن کمتر شده است.  

خرید انواع سیگارهای الکترونیکی از کافه پک

بررسی تفاوت های نیکوتین و قطران

برای درک تفاوت‌ها، اولین قدم آن است که شما با ماهیت نیکوتین و قطران آشنا شوید. نیکوتین سیگار چیست؟ نیکوتین یک ترکیب شیمیایی طبیعی و محرک است که در گیاه تنباکو یافت می‌شود. این ماده در بدن انسان به عنوان یک محرک قوی، مستقیماً مغز را هدف قرار می‌دهد. 

در مقابل، بسیاری می‌پرسند پس قطران سیگار چیست؟ آیا نیکوتین و قطران یکی هستند؟ قطران (Tar) در واقع همان دود و ذرات چسبنده‌ای است که بعد از سوختن شیمیایی توتون و کاغذ ایجاد می‌شود. حالا تفاوت نیکوتین و قطران آن جا مشخص می‌شود که بگوییم نیکوتین، ماده‌ای است که شما را به ادامه سیگار کشیدن ترغیب می‌کند و قطران، همان چیزی است که منجر به بروز انواع بیماری‌های مهلک در بدن می‌شود. 

مطالعه بیشتر: چرا آیکاس بدون قطران است؟

مقایسه مضرات نیکوتین و قطران

برای آگاهی از  تفاوت نیکوتین و قطران، باید بدانید که این دو ماده ماهیت متفاوتی و مضرات جداگانه‌ای دارند:

مضرات نیکوتین

• اعتیاد شدید: نیکوتین، یکی از اعتیادآورترین ماده‌های جهان است که با ترشح دوپامین در بدن، وابستگی‌های شدید جسمی و روانی ایجاد می‌کند. 
• افزایش فشار خون: این ماده با انقباض عروق، باعث بالا رفتن سریع فشار خون در بدن می‌شود. 
• تصلب شرایین: مصرف مداوم این ماده، منجر به سفت شدن دیواره رگ‌ها و افزایش خطر بروز سکته‌های قلبی و مغزی می‌شود.

مضرات قطران

• بیماری‌های انسدادی ریه: تجمع این ماده، کیسه‌های هوایی را تخریب می‌کند و باعث بیماری‌های مزمن مثل برونشیت می‌شود. 
• سرطان‌زا:‌ قطران، حاوی مواد سمی است که می‌تواند مستقیماً موجب بروز سرطان دهان، گلو، ریه و مثانه شود. 
• زرد شدن دندان‌ها و پوست: علت زردی و تغییر رنگ دندان، پوست و ایجاد بوی بد دهان در افراد سیگاری، همگی به این ماده برمی‌گردد. 
• تضعیف سیستم ایمنی: مواد سمی موجود در قطران، بدن را در برابر عفونت‌های ویروسی ضعیف می‌کند. 

تفاوت نیکویتن و قطران از نظر عملکرد در بدن

با مقایسۀ این دو ماده به راحتی متوجه خواهید شد که چرا نیکوتین و قطران تاثیر متفاوتی بر بدن می‌گذارند. به طور کلی، نیکوتین در کمتر از چند ثانیه به مغز می‌رسد و باعث ترشح دوپامین می‌شود. در حالی که عملکرد قطران فیزیکی است؛ این ماده در کیسه‌های هوایی رسوب می‌کند و باعث اختلال در اکسیژن‌رسانی به بدن می‌شود. تفاوت نیکوتین و قطران در عملکرد، نشان می‌دهند که چرا یکی شما را به مصرف دوباره ترغیب می‌کند و دیگری باعث تنگی نفس می‌شود.

مقایسه نقش نیکوتین و قطران در انواع سیگار

امروزه میزان قطران و نیکوتین انواع سیگار، یکی از اصلی‌ترین فاکتورهای انتخاب برای مصرف‌کنندگان است. تولیدکنندگان به خوبی درک کرده‌اند که مشتریان، علاوه‌ بر «گیرایی» به فکر «سلامتی» هم هستند. به همین دلیل، شرکت‌ها با تغییرات مهندسی در ساختار فیلتر، منافذ روی کاغذ سیگار و حتی نوع فرآوری توتون، نسبت این دو ماده را دستکاری می‌کنند تا هم میزان گیرایی نیکوتین را حفظ کنند، هم میزان آسیب‌های قطران را کاهش دهند. 

نقش نیکوتین و قطران در سیگارهای سنتی

اگر از سیگارهای معمولی استفاده می‌کنید، بهتر است بدانید که هیچ راهی برای تفکیک نیکوتین و قطران ندارید. وقتی شما سیگار را روشن می‌کنید، توتون می‌سوزد و هر دو ماده با هم وارد بدن شما می‌شوند. برخی از افراد نیز به دنبال کمترین قطران سیگار هستند و می‌خواهند میزان آسیب را کاهش دهند، در نتیجه به سراغ سیگارهای اولترا لایت می‌روند. بهتر است بدانید که اگر چه مقدار قطران در بعضی از سیگارها پایین‌تر است، اما نیکوتین موجود در آن همچنان شما را وابسته نگه می‌دارد.

نقش نیکوتین و قطران در سیگار های الکترونیکی

از زمان ظهور سیگارهای الکترونیک، اوضاع کمی متفاوت‌تر شده است. همان‌ طور که در تفاوت نیکوتین و قطران بیان کردیم، نیکوتین شما را وابسته می‌کند تا به سیگار کشیدن ادامه دهید، قطران، باعث بروز بیماری‌های کشنده در انسان می‌شود. حالا سیگارهای الکترونیکی با حذف قطران، تحول عظیمی در دنیای دخانیات ایجاد کرده‌اند. 

در این دستگاه‌ها مانند دستگاه های آیکاس دیگر خبری از سوختن توتون نیست، بلکه مایعی حاوی اسانس و نیکوتین تبخیر می‌شود. یعنی نیکوتین به بدن می‌رسد تا مغز همچنان تحریک شود، اما چون سوختن و شعله‌ای در کار نیست، قطران به طور کامل حذف شده است. از این رو اغلب افراد، سیگارهای الکترونیک را کم‌ضررتر از سیگار سنتی و معمولی می‌دانند. در واقع، اصلی‌ترین تفاوت نیکوتین و قطران در این دستگاه‌ها به شکل زیر خود را نشان می‌دهند:

• حذف قطران
• کنترل دقیق نیکوتین
• سلامت بافت ریه و جلوگیری از ایجاد رسوب در آن

چرا سیگار هم نیکوتین دارد هم قطران؟

شاید از خودتان پرسیده باشید چرا سیگار قطران دارد؟ اصلاً کاربرد نیکوتین در سیگار چیست؟ در واقع، نیکوتین داخل تنباکو برای آنکه آزاد شود و شما بتوانید آن را استنشاق کنید، باید در دمای بالا بسوزد. قطران، همان ماد‌ه‌ای است که باعث این فرآیند می‌شود؛ یعنی شما برای رساندن نیکوتین به مغز خود مجبور خواهید بود قطران را هم تحمل کنید. در اینجا تفاوت نیکوتین و قطران به طور واضح برایتان مشخص می‌شود.

مقایسه نیکوتین و قطران و نقش آن ها در ترک سیگار

دانستن تفاوت نیکوتین و قطران، مسیر ترک سیگار را تغییر می‌دهد. در گذشته، تصور می‌شد برای ترک سیگار ناگهانی باید به یکباره این کار را انجام دهید. اما امروزه با استفاده از روش‌های متنوع و به‌روز، این کار با کمترین میزان آسیب انجام می‌شود. 

در فرآیند ترک سیگار، شناخت تفاوت نیکوتین و قطران بسیار ضروری است؛ زیرا اکثر شکست‌ها در این مسیر به خاطر ناآگاهی‌ها اتفاق می‌افتند.

• نقش نیکوتین در ترک: برای آنکه بتوانید با موفقیت این مسیر را پشت سر بگذارید و سیگار را ترک کنید، دوز نیکوتین را آرام‌آرام کاهش دهید. می‌توانید به صورت احتیاط‌شده از چسب یا آدامس نیکوتین استفاده کنید تا مغز دچار شوک نشود. 
• نقش قطران در ترک: از همان روزی که تصمیم می‌گیرید سیگار را ترک کنید، دیگر قطران وارد بدن شما نمی‌شود. این یعنی ریه‌ها از همان روز اول، شروع به بازسازی می‌‌کنند و مژک‌های آن فعال می‌شوند. 

مطالعه بیشتر: چند روز بعد از ترک سیگار نیکوتین از بدن خارج می شود؟

اصلی‌ترین تفاوت نیکوتین و قطران در این است که نیکوتین برای ذهن شما وابستگی ایجاد می‌کند، در حالی که قطران آسیب‌های جسمی می‌زند. بسیاری از افراد با تصور آنکه آسیب‌ها را کاهش دهند به سراغ سیگارهایی با قطران پایین می‌روند، اما واقعیت این است که در سیگارهای سنتی، هیچ راه فراری از این سموم وجود ندارد. بهترین رویکرد برای حفظ سلامتی، شناخت دقیق مضرات نیکوتین و قطران و حذف آن‌ها است. شما می‌توانید با استفاده از سیگار بدون نیکوتین و قطران تا حد زیادی این آسیب‌ها را کاهش دهید.

سوالات متداول درباره تفاوت های نیکوتین و قطران